બુક શેલ્ફ – સરદાર: સાચો માણસ સાચી વાત
અને છેલ્લે
સાર્થક પ્રકાશન ઉત્સવ : આનંદથી કંઈક વધારે
પત્રકાર-લેખકો જયારે પ્રકાશક બને ત્યારે શું થાય? પ્રકાશન પ્રક્રિયામાં આવતા પડકારો કેવા પ્રકારના હોય છે? શું લોકોને (સારું) ગુજરાતી (પણ) વાંચવું ગમે છે? આટલી બધી પ્રકાશન સંસ્થાઓની હાજરીમાં પણ એક નવા પ્રકાશનનો ઉમેરો સાર્થક થશે ખરો? — જયારે પહેલીવાર સાર્થક પ્રકાશન અંગેની માહિતી ઉર્વીશ કોઠારીના (ઉર્વીશભાઈ) બ્લોગ પરથી મળી ત્યારે આ અને આ પ્રકારના બીજા ઘણા સવાલો મનમાં થયા હતા. ‘કઈ નહિ તો પણ આ સવાલોના જવાબ માટે પણ ‘સાર્થક પ્રકાશન ઉત્સવ’માં હાજરી આપવી’ - એવું ત્યારે (એટલે કે મુખ્ય મહેમાનોનું લીસ્ટ જાણ્યા પહેલા) નક્કી કર્યું હતું .
શબ્દોની સોનોગ્રાફી – ૭
ફાઉન્ટન (FOUNTAIN)
સેટ-ટોપ બોક્સ: મરજિયાત મનોરંજનનું ફરજીયાત ડીજીટલાઇઝેશન
કોલેજ કેમ્પસમાં ‘લવ રીલેશનશીપ’
થોડા સમય પહેલા એક મેનેજમેન્ટ સ્કુલની એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટમાં શ્રોતા તરીકે જવાનું થયું. મેનેજમેન્ટના કોર્સમાં એડમીશન માટેઅલગ-અલગ પ્રકારના ઇન્ટરવ્યુમાંથી પસાર થવું પડે. ગ્રુપ ડિસ્કશન એ આખી પ્રક્રિયાનો એક મહત્વનો ભાગ છે. ગ્રુપ ડિસ્કશન એટલે દસ-બાર વ્યક્તિઓના સમૂહ વચ્ચે કોઈ એક મુદ્દે થતી ચર્ચા.
મેં જોયેલ ગ્રુપનો ટોપિક હતો - કોલેજ કેમ્પસમાં ‘લવ રીલેશનશીપ‘ એલાઉડ હોવી જોઈએ કે નહિ.
એક રીતે જોઈએ તો કોઈ વ્યક્તિ વેજીટેરીયન હોય તેને નોન-વેજ ડીશનો સ્વાદ પૂછવા જેવું ગણાય. કારણ જેમણે હજુ કોલેજ કેમ્પસમાં પ્રવેશવાનું છે તેમને શું ખબર કે કેવું હોય કોલેજ કેમ્પસ અને કેવી હોય તેમાં ‘લવ રીલેશનશીપ‘ ?!
થોડા શરમાળ (એટ લીસ્ટ દેખાવમાં) અને થોડા વાચાળ એવા વિદ્યાર્થીઓના ગ્રુપે પોતાના વિચારો રજુ કરવાનું ચાલુ કર્યું. સાથે સાથે હું પણ આ મુદ્દે મનમાં વિચારતો રહ્યો. વિચાર પછી મળેલા થોડા મુદ્દાઓ અહિયાં શેર કરું છું :
- સૌથી પહેલા તો લવ તો શું કોઈ પણ પ્રકારની રીલેશનશીપ - એટલે કે સંબંધ - એ પ્રેમથી થતી વસ્તુ છે પરમીશનથી નહિ. અપવાદ આમાં પણ છે જ જેમ કે: ધંધાકીય કે વ્યવસાયિક સંબંધો.હવે જે સંબંધમાં બહારના તંત્રની ‘પરમીશન‘ની કોઈ ભૂમિકા જ ન હોય તેમાં તેને એલાઉ કરવાનો કે ન કરવાનો પ્રશ્ન હોય ખરો?
- બીજું, માની લો કે કોલેજમાં કે કોઈ એકેડમીમાં આવનાર દરેક વ્યક્તિ કારકિર્દીના ઘડતર-રૂપ અભ્યાસ અર્થે આવે છે. પણ કારકિર્દી આખરે છે તો જીવનનો જ એક ભાગ. મહત્વનો પણ એક ભાગ માત્ર. તો પછી શું કોલેજ કેમ્પસને પાઠ્યપુસ્તકીય અભ્યાસની બહાર કશું શીખવા માટે કશું એક્સ્પેરીમેન્ટ કરવા માટે ઉપયોગ ન કરી શકાય?
- બે સમજુ વ્યક્તિઓ વચ્ચે જો ‘લવ રીલેશનશીપ‘ થાય તો સમાન પ્રોફેશનમાં હોવાના કારણે બંનેને ‘શું કરવું‘ તે માટેની એક બીજાની મદદ મળી રહે. – અને જો (બંનેની કે બેમાંથી એકની) સમજણ વિકસવાની બાકી હોય તેવી વ્યક્તિઓ વચ્ચે ‘લવ રીલેશનશીપ‘ થાય તો બંનેને ‘શું ન કરવું‘ તે શીખવા મળે.
- કારકિર્દીનો, સમયનો કે પૈસાનો બગાડ તે કહેવાતી ‘લવ રીલેશનશીપ‘ હોય તો થાય જ અને ના હોય તો ન જ થાય તેવું કઈ છે નહિ. – આ બધાના વ્યય માટે કોલેજ કેન્ટીનનું હોવું પુરતું છે. જે દરેક કોલેજ માં હોય જ છે.
અંતમાં એટલું જ કે - સંસ્થાના નિયમો, એકેડેમિક પરફોર્મન્સ કે પછી વ્યક્તિની અંગત મરજી, આ બધું કે આમાંનું કઈ પણ જોખમાય તેવું દરેક કોલેજ કેમ્પસમાં નોટ-એલાઉડ. બાકી નિયમના ભાગ રૂપે પ્રતિબંધની વ્યાખ્યામાં કોઈ પણ સંબંધ કે સંબંધ વિકસવાની શક્યતા આવરી શકાય નહિ.
સૌને માટે રાજકારણનું સામાન્ય જ્ઞાન
રાજકારણનું પાયાનું જ્ઞાન સૌને મળે તેવા આશયથી ‘લોકમિલાપ’ ભાવનગર દ્વારા ‘સૌને માટે રાજકારણનું સામાન્ય જ્ઞાન’ નામે પુસ્તિકા બહાર પાડવામાં આવેલ છે. લોકશાહી આમ જોઈએ તો આપણે માટે છ-સાત દાયકા જેટલી જ નવી વાત છે. આપણે ત્યાં એ આવી છે બ્રિટન અને અમેરિકામાંથી.વિનામુલે વહેચાતી આ પુસ્તિકામાં સમાજને માર્ગદર્શક તેવા વિચારો મુકેલા છે.
- તમામ સરકારો અનિષ્ટ જ છે. ઉત્તમ સરકાર એ કે જે ઓછામાં ઓછું શાશન કરે.
- કોઈ પણ માણસ આપમેળે એક ખરાબ કાયદાનો ભંગ કરવા નીકળે, તો સારા કાયદાનો ભંગ કરવાનો પરવાનો તે બીજા બધાને આપે છે.
- આખાયે ઝાડની મૂંગી જાણ વિના એક પાંદડું પણ જેમ પીળું પડતું નથી, તેમ આપણા બધાની છુપી ઈચ્છા વગર પાપી પોતાનું પાપ આચરી શકતો નથી.
- બીજાની મહેનતના ફળ પર જીવવાની માણસની ઈચ્છા એ આ જગતના પાપનું મૂળ છે.
- કેળવણીએ એવો એક જંગી સમૂહ પેદા કર્યો છે જેને વાંચતા આવડે છે, પણ વાંચવા જેવું શું છે તે પારખતાં નથી આવડતું.
- શિક્ષણ પ્રજાને સહેલાઈથી દોરી શકાય તેવી, પણ હાંકવામાં મુશ્કેલ એવી બનાવે છે; તેની પર સહેલાઈથી શાશન ચલાવી શકાઈ તેવી, પણ ગુલામ બનાવવી અશક્ય કરી મુકે છે.
- દરેક દેશને તેને લાયક સરકાર મળી રહે છે.
- સ્વતંત્રતા એટલે આપના કરતા જુદા વિચાર ધરાવનાર માનવીની સ્વતંત્રતા.
- જે અપરંપાર લોકો ગરીબ છે તેને જો મિક્ત સમાજ સહાય નહિ કરી શકે, તો જે થોડા ધનવાન છે તેને એ બચાવી નહિ શકે.
- આખી માનવજાત એકમત હોય અને એક જ આદમી તેનો વિરોધી મત ધરાવતો હોય તો એને બોલતો બંધ કરવાનું મનુષ્ય જતી માટે એટલું જ વ્યાજબી ગણાય, જેટલું એ એકલ માણસ માટે એની પાસે તાકાત હોય તો આખી માણસજાતની જબાન બંધ કરવાનું વ્યાજબી ઠરે.
- રાજકારણ અને યુદ્ધનો અભ્યાસ મારે કરવો જોઈએ જેથી મારા સંતાનોને ગણિત અને તત્વજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરવાની સ્વતંત્રતા મળે.
- તમામ યુગોમાં પુજારીને નામે ઓળખાતા દમ્ભીઓ એ રાજા ગણાતા ચોર લુટારાને શિરે મુગટો પહેરાવેલા છે.
- દુનિયામાં સૌથી મોટી ભ્રમણાઓમાની એક છે એવી આશા કે અનિષ્ટોનું નિવારણ કાયદા ઘડવાથી થઇ જશે.
- લોકપ્રિય સરકાર હમેશા સારી સરકારની ખાતરી આપશે તેવું હજુ સાબિત થયું નથી.
- આપ્ને જેને ધીક્કારીયે છીએ તેની સ્વતંત્રતા જયારે આપણે છીનવી લઈએ છીએ, ત્યારે જેને આપણે ચાહિયે છીએ તેમની સ્વતંત્રતા હરાઈ જવાનો રસ્તો આપને ખુલ્લો કરીએ છીએ.
- બે અનિષ્ટોમાંથી જે નાનું લાગે એ તમે પસંદ કરો ત્યારે પણ એટલું યાદ રાખજો કે તે અનિષ્ટ તો છે જ.
બુક-શેલ્ફ : આકંઠ અશ્વિની
છેલ્લા ઘણા સમયથી ઈચ્છા હતી તે આજે પૂરી થઇ છે – થેન્ક્સ ટુ બુક્સ-ઓન-ક્લિક.
અશ્વિની ભટ્ટના પુસ્તકોનો કોમ્બો-પેક મંગાવેલો જે આવી ગયો છે. ઘણી મોટી રકમની કેશ-ઓન-ડીલીવરી અને તે પણ ગુજરાત બહાર ઝડપથી કરી આપવા બદલ ને ફુલ્લ માર્કસ !
કોમ્બો-પેક માં આવેલ પુસ્તકોનું લીસ્ટ:
1. આખેટ (ભાગ : 1-2-3)
2. આયનો
3. અંગાર
4. અર્ધી રાતે આઝાદી
5. આશકા માંડલ
6. ફાંસલો
7. કમઠાણ
8. કરામત
9. કટિબંધ (ભાગ : 1-2-3)
10. નીરજા ભાર્ગવ
11. ઓથાર
12. શૈલજા સાગર
13. લજ્જા સન્યાલ
14. The Guns of Navarone
15. The Last Frontier
– અને હવે ચાલુ થશે એક પછી એક પુસ્તકોને આકંઠ પીવાનો રોમાંચ.
બુક શેલ્ફ – Talent Is Overrated
તમે એવા લોકોને મળ્યા જ હશો જે લોકો કશું પણ કરે તેમાં સફળ જ થાય. શા કારણે તેઓ દરેક કામને સફળતાપૂર્વક પાર પાડી શકતા હશે? શું રહસ્ય હશે તેમની આ સફળતાનું ? ટેલેન્ટ? કે પછી નસીબ? કે બંને?
એક ઇંચ – સેન્ડવિચની … સરઝમીનની …
‘સબ-વે’ સેન્ડવીચ વિશેના એક સમાચાર – આ આ અને આ
બન્યું એવું કે, (મારા જેવા પણ કદાચ વધારે જાગૃત) સબ-વે સેન્ડવીચના શોખીન એવા ઓસ્ટ્રેલીયાના મેટ કોરબી એ સબ-વેની પ્રખ્યાત ‘ફૂટ-લોંગ’ સેન્ડવીચનો એક ફોટો તેનું માપ કાઢીને ફેસબુક પર મુક્યો. નામ પ્રમાણે શબ્દાર્થમાં અને કંપનીના દાવા પ્રમાણે સબ-વે ‘ફૂટ-લોંગ’ એ એક ફૂટ લાંબી એવી સેન્ડવીચ છે. જયારે ઓસ્ટ્રેલીયાના પેલા માર્ક કોરબી એ કરેલ સેન્ડવીચની લંબાઈ કેટલી થઇ? જુઓ આ ફોટો:
અગિયાર ઇંચ. એટલે કે એક ઇંચ ઓછી. એક ફૂટ એટલે કે પુરા બાર ઇંચ લાંબી સેન્ડવીચ હોવાનો દાવો કરતી સબ-વેની ‘ફૂટ-લોંગ’ પ્રોડક્ટ લોકોના રડારમાં આવી ગઈ. અને એ પછી તો ઇન્ટરનેટ પર ફોટોગ્રાફ્સનો મારો ચાલ્યો છે. પરિણામ રૂપે સબ-વે કંપનીએ માફી માંગી છે અને ‘ફરી પાછુ આવું નહિ થાય’ તેવી ખાતરી પણ આપી છે.
આમ તો કોઈ જ રીતે સરખામણી શક્ય નથી પણ, એક ઇંચ ઓછી સેન્ડવીચ અને તેના માટે લોકોનું આટલું કન્સર્ન (નિસ્બત) જોઈએ ત્યારે લાગે કે એક-એક ઇંચ સરઝમીનની રક્ષા કરતા ફૌજના જવાનોના જીવનના ભોગ પછી મેળવેલી (કે બચાવેલી) જમીન જયારે દુશ્મનને સહર્ષ સુપ્રત કરી દેવામાં આવે ત્યારે તેમને શું થતું હશે?!
સવાલ સરખામણીનો નથી – જાગરૂકતાનો છે!
YOU MAY ALSO LIKE:
૭.૧ અબજ લોકો માટે ૭૧ લોકો
વિશ્વની હાલની વસ્તી અંદાજે ૭.૧ અબજ ની છે. તરેહ તરેહની યાદી બહાર પાડવા માટે પ્રખ્યાત ‘ફોર્બ્સ’ મેગેઝીન આ વખતે એવા ૭૧ લોકોની યાદી લઈને આવ્યું છે જે બાકીના ૭.૧ અબજ લોકોને ચલાવે છે.
- તેઓ કેટલા લોકો પર કંટ્રોલ ધરાવે છે.
- કઈ પ્રકારના અને કેટલા રીસોર્સીઝ પર તેમનું વર્ચસ્વ છે.
- તેમને મળેલા મેન્ડેટ (પાવર)નો કેટલો સક્રિય રીતે ઉપયોગ કરે છે.












